Doświadczenie

Sieć Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT została założona przez 6 organizacji wspierających w 1994 roku na podstawie umowy o współdziałaniu. Od stycznia 2003 Sieć jest zarejestrowanym związkiem stowarzyszeń. Obecnie członkami Sieci SPLOT jest 10 organizacji pozarządowych, będących największymi w swoich województwach organizacjami wsparcia sektora obywatelskiego oraz ogólnopolskie Stowarzyszenie KLON/JAWOR.

Misją Sieci SPLOT na drodze do urzeczywistnia tej wizji jest wspieranie tworzenia i działania różnych form samoorganizacji obywateli oraz kształtowanie przyjaznych im samorządów terytorialnych, państwa i przedsiębiorców. Sieć SPLOT działa w wymiarze lokalnym, regionalnym i krajowym kierując się zasadami pomocniczości, solidarności, partnerstwa, wspólnotowości oraz zaangażowania obywatelskiego i społecznego.

Cele działań ośrodków wsparcia Sieci SPLOT w ramach działalności merytorycznej to:

  • zwiększenie świadomości społecznej na temat praw i obowiązków obywateli;
  • zwiększenie świadomości społecznej na temat form i metod podejmowania aktywności społecznej, samorządności, wolontariatu, współpracy międzysektorowej;
  • zwiększenie świadomości społecznej na temat roli i działalności sektora pozarządowego;
  • podnoszenie jakości pracy organizacji pozarządowych;
  • zwiększenie profesjonalizmu działalności organizacji pozarządowych;
  • zwiększenie roli organizacji jako równorzędnego partnera dla władz lokalnych we wspólnym rozwiązywaniu problemów społecznych i kreowaniu polityk;  
  • podnoszenie kompetencji pracowników i pracownic oraz wolontariuszek i wolontariuszy organizacji pozarządowych, niezbędnych do wykonywania zadań;
  • tworzenie przyjaznego otoczenia dla współpracy lokalnej pomiędzy sektorem  a samorządem terytorialnym (wspieranie merytoryczne oraz współpraca z urzędnikami odpowiedzialnymi za kontakty z trzecim sektorem).

Do grupy odbiorców działań ośrodków wsparcia (klienci) należą przede wszystkim:

  • organizacje pozarządowe oraz rady / federacje / koalicje branżowe i terytorialne skupiające organizacje;
  • administracja publiczna oraz zespoły o charakterze konsultacyjno-opiniodawczym działające na rzecz sektora pozarządowego (np.: Rady Działalności Pożytku Publicznego, Rady Seniorów);
  • grupy nieformalne; mieszkańcy; przedsiębiorcy.

Realizowane przez ośrodki Sieci SPLOT formy świadczenia usług to m.in.:

  • udzielanie informacji bezpośrednie i pośrednie (w tym prowadzenie biblioteki i czytelni; publikowanie informacji w Internecie; e-newsletter)
  • szkolenia; kursy / cykle edukacyjne; e-learning; spotkania, seminaria, konferencje; wizyty studyjne;
  • doradztwo indywidualne i grupowe; coaching i tutoring;
  • animacja; facylitowanie i moderowanie pracy grup i zespołów roboczych;
  • kampanie społeczne; konsultacje społeczne;
  • wsparcie techniczne (lokalowe, sprzętowe, rzeczowe itp.);
  • usługi świadczone organizacjom, np. księgowe, marketingowe, promocyjne;
  • badania, ekspertyzy, ewaluacje;
  • inne – np. gry, kawiarenki obywatelskie.

Najkrócej można nas opisać jako SPLOT ludzi, organizacji, pomysłów i działań na rzecz społeczeństwa obywatelskiego. Należy podkreślić, że organizacje społeczne, podobnie jak jednostki samorządu terytorialnego oraz administracja rządowa w sposób ciągły, konsekwentnie od ponad 20 lat korzystają z dorobku wypracowanego przez SPLOT, a przede wszystkim jej organizacje członkowskie. To ono bowiem stały za:

  • powołaniem pierwszego Biura Porad Obywatelskich, co w konsekwencji zaowocowało utworzeniem sieci BPO i wprowadzeniem bezpłatnego poradnictwa prawnego w system administracji publicznej
  • powstaniem pierwszego Banku Żywności w Warszawie, który zapoczątkował długoletni proces ochrony produktów żywnościowych przez nieuzasadnionym marnotrawieniem
  • uruchomieniem pierwszego Centrum Wolontariatu i ogólnopolskiej sieci regionalnych centrów, które pozwoliły na rozwój nowoczesnej pracy ochotniczej nawet wówczas, gdy przepisy prawa pracy na to wprost nie pozwalały
  • założeniem pierwszych Regionalnych Ośrodków Wsparcia (1993), będących późniejszymi członkami SPLOT już jako zarejestrowane organizacje wspierające sektor obywatelski
  • promocją idei Funduszy Lokalnych w Polsce i ich badaniami (1996), co spowodowało dalszy ich rozwój dzięki wysiłkowi ARFP   
  • upowszechnieniem systemu Centrów Aktywności Lokalnej, zainicjowanego również przez organizację członkowską Sieci SPLOT (BORIS), z którego obecnie powstają domy sąsiedzkie, miejsca aktywności lokalnej, centra spolecznościowe, w których pracują tysiące profesjonalnie wyedukowanych animatorów społeczności lokalnej
  • utworzeniem największego portalu służacego organizacjom społeczeństwa obywatelskiego „ngo.pl” (KLON/JAWOR), bez którego trudno wyobrazić sobie codzienność funkcjonowania III sektora
  • opracowaniem i wdrożeniem w l. 1995-2004 w setkach JST systemu wspólpracy z organizacjami społecznymi z takimi komponentami jak „program współpracy”, „otwarty konkurs ofert”, czy „kultura kontraktu” – które stały się podstawą dla Ustawy o działalności pożytku publicznego i obowiązują powszechnie w administracji samorządowej oraz pozwoliły na realizację przez organizacje społeczne zadań publicznych na kwotę ok. 2 mld zł rocznie
  • prowadzeniem w sposób nieprzerwany profesjonalnego zakresu działań informacyjnych, doradczych, konsultacyjnych, szkoleniowych, wspierających, coachingowych i mentorskich skierowanych do ponad 20 tys. fundacji i stowarzyszeń rocznie (nie licząc korzystających z portalu ngo.pl) – oferty realizowanej bezpośrednio i bezpłatnie osobom zagubionym w gąszczu procedur, przepisów, wykluczających się interpretacji  
  • uruchomieniem jednej z największych w Europie sieci trenerskich – Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarządowych – dzięki czemu dobra oferta szkoleniowa świadczona przez absolwentów prestiżowej szkoły trenerskiej STOP ma możliwość trafić do najdalszych miejsc w Polsce
  • realizacją takich ogólnopolskich projektów jak ROEFS, OWES, Akcja Nowelizacja, EURO-NGO, dzięki którym zarówno organizacje pozarządowe, jak i przedsiębiorstwa społeczne wiedzą więcej i potrafią lepiej sprostać wymogom stawianym na drodze ich rozwoju, jak i lepiej korzystać z narzędzi im służącym
  • opracowaniem Modelu Współpracy (w projekcie MPiPS, ISP, Collegium Civitas, FAOW, ZMP), wskazującym zarówno administracji samorządowej, jak i ich partnerom ze środowiska pozarzadowego mechanizmy i narzędzia warte wdrożenie w ich spolecznościach
  • zainicjowaniem powstania i wsparciem w funkcjonowaniu takich sieci wspólpracy jak regionalne federacje organizacji pozarządowych (m.in. Federacja MAZOWIA, Federacja FOSA), WRZOS, OFOP, a także ciał dialogu: blisko 100 nowych rad działalności pożytku publicznego w całym kraju, Konwent Wojewódzkich Rad Pożytku Publicznego, Ogólnopolskie Forum Pełnomocników JST

Sieć SPLOT i organizacje członkowskie mają swoje struktury w 19 miastach: Słupsku, Gdańsku, Elblągu, Olsztynie, Ełku, Poznaniu, Lesznie, Białymstoku, Wrocławiu, Wałbrzychu, Jeleniej Górze, Łodzi, Skierniewicach, Łęczycy, Piotrkowie Trybunalskim, Sieradzu, Kutnie, Warszawie, Krakowie. Biuro Sieci SPLOT w Warszawie zatrudnia 2-3 pracowników i współpracowników. W zależności od potrzeb biuro jest wspierane wolontariuszami lub stażystami, jednak zasadnicza praca merytoryczna biura opiera się na zasobach kadrowych wszystkich 10 Ośrodków Sieci, które liczą ponad 170 stałych pracowników/pracowniczek etatowych (największy Ośrodek – 50 osób, najmniejszy – 10, średnia – 20 osób zatrudnionych). Działania ośrodków są ponadto wspierane przez blisko 300 stałych współpracowników/współpracowniczek. W ramach wolontariatu z ośrodkami współpracuje 120 osób. Sieć SPLOT dysponuje profesjonalną i certyfikowaną kadrą ok. 20 trenerów (wielu posiada certyfikat Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarządowych) oraz ok. 30 informatorów, 25 animatorów i 50 doradców z różnych zakresów (ekonomia społeczna, organizacje pozarządowe, współpraca NGO z samorządem, EFS, animacja społeczna, konsultacje, planowanie strategiczne itp.) SPLOT i jego ośrodki z powodzeniem realizują kilkadziesiąt projektów rocznie, a ich łączny budżet wynosił w 2017r. ponad 30 mln zł. Większość z organizacji członkowskich SPLOT prowadzi też Ośrodki Wspierania Ekonomii Społecznej – w Sieci funkcjonuje 15 OWES.

Wśród dotychczasowych partnerów i donorów Sieci SPLOT należy wymienić m.in. MRPiPS oraz MIiR (m.in. wspólna realizacja projektów, dofinansowanie projektów), NIW (dofinansowanie projektu), Ogólnopolską Federację Organizacji Pozarządowych (wspólna realizacja projektów, bycie organizacją członkowską), Fundacja im. S. Batorego (Partnerstwo dla III sektora, Masz głos – masz wybór i in.), Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności (Program EURO-NGO), Związek Miast Polskich (stała współpraca), środki EOG, Wydawnictwo Municipium. Przez kilka lat bazowe usługi świadczone przez ośrodk Sieci finansowane były z dotacja amerykańskiej Fundacji Ch.S. Motta. Ośrodki mają bardzo dobrą wspólpracę z setkami JST, a liderzy dwóch organizacji członkowskich Sieci SPLOT zostali powołani na stanowiska zastępcy prezydenta Słupska i zastępcy prezydenta Rybnika.