Opis narzędzia
Organ administracji publicznej właściwy dla danego szczebla samorządu ogłasza konkurs mający na celu udzielenie dotacji organizacjom pozarządowym na sfinansowanie tzw. „wkładu własnego” do projektów, na które pozyskały środki spoza budżetu samorządu (art. 11 oraz 13-16 udppiw).
Dofinansowanie wkładu własnego może odnosić się do wszystkich zadań publicznych ujętych w art. 4 udppiw, do zadań określonych w rocznym programie współpracy JST z organizacjami lub jednego wybranego przez władze lokalne zadania publicznego, będącego kompetencją danego samorządu lub zleconego mu do realizacji.
Kiedy warto stosować rozwiązanie
Konkurs na wkłady własne jest formą wspierania, motywowania i zachęcania organizacji do pozyskiwania funduszy zewnętrznych na zadania skierowane do mieszkańców. Ta forma wsparcia sprawdza się, gdy organizacja chce aplikować o fundusze zewnętrzne, ale nie ma wystarczających środków na wymagany wkład własny. Jednocześnie wiele konkursów na granty zewnętrzne nie wprowadza obowiązku wnoszenia wkładu własnego finansowego, jednak wykazanie go w ofercie zwiększa konkurencyjność propozycji organizacji i możliwość pozyskania zewnętrznego dofinansowania dla projektu.
Korzyści dla JST
- Ogłaszając konkurs na wkłady własne, samorząd wspiera zdolność organizacji do korzystania z różnych zewnętrznych źródeł finansowania, co zwiększa ich samodzielność i różnorodność działań.
- Z uwagi na ograniczone fundusze w budżecie JST, ta forma współpracy powoduje, że organizacje pozyskują dodatkowe środki zewnętrzne na działania skierowane do mieszkańców. Zwiększa to łączną pulę zasobów przeznaczonych na zadania publiczne, a tym samym przekłada się na korzyści dla społeczności lokalnej.
- W ofertach składanych na dofinansowanie wkładu własnego mogą pojawiać się projekty nowe i innowacyjne, których samorząd wcześniej nie zlecał.
Korzyści dla NGO
- Konkurs na wkłady własne zapewnia organizacjom dostęp do grantów i dotacji zewnętrznych, przełamując w ten sposób barierę, jaką był wcześniej brak własnego wkładu finansowego. Łączenie różnych źródeł finansowania zadań podnosi kompetencje kadry, uczy zarządzania projektami, zwiększa konkurencyjność organizacji, umożliwia realizację projektów partnerskich.
- Niejednokrotnie konkursy mają charakter ciągły, co oznacza, że w ramach jednego ogłoszenia stosuje się kilka terminów naboru ofert, wyznaczając termin końcowy lub do wyczerpania środków przeznaczonych na konkurs. Przekłada się to na większą dostępność funduszy na wkład własny, zwłaszcza w sytuacji przedłużających się rozstrzygnięć naborów z zewnętrznych grantów.
Wyzwania związane ze stosowaniem
Konkurs na wkłady własne to ograniczona pula środków, dlatego może wystąpić sytuacja, że nie wszystkie organizacje uzyskają wsparcie finansowe w tej formie. Jeśli dana organizacja nie uzyska z samorządu takiego wkładu, będzie musiała wnieść środki własne do projektu dofinansowanego ze środków zewnętrznych. Warto co roku wspólnie z organizacjami diagnozować potrzeby i określać priorytetowe zadania, w szczególności w mniejszych JST.
Organizacja, starająca się o dofinansowanie wkładu własnego, powinna wykazać, że wcześniej pozyskała środki ze źródeł zewnętrznych (jednak przygotowanie oferty łączącej różne źródła finansowania rodzi niepewność na etapie planowania).
W wielu samorządach środki na wkład własny do projektów zewnętrznych organizacji planowane są w rezerwie celowej na dany rok budżetowy. Jednocześnie w warunkach konkursowych pojawiają się zapisy zobowiązujące do wykorzystania przyznanych środków w tym samym roku. W przypadku projektów wieloletnich jest to istotne utrudnienie, zmuszające organizację do składania oferty na dofinansowanie wkładu własnego w każdym kolejnym roku. Dlatego warto rozważyć ogłaszanie konkursów z możliwością dofinansowania wkładu własnego na kilka lat (zgodnie z terminem projektu zewnętrznego), zabezpieczając środki w wieloletniej prognozie finansowej danej JST.
W przypadku wniosków o zasięgu regionalnym, wojewódzkim, ogólnopolskim lub międzynarodowym kwota na pokrycie „wkładu własnego” powinna być obliczona proporcjonalnie do liczby uczestników (mieszkańców) z danego samorządu lub działań prowadzonych na terenie samorządu.
Łączenie różnych źródeł finansowania zadań wymaga wysokich kompetencji organizacji, od przygotowania oferty poprzez rozliczenie.
W sytuacji, gdy samorząd nie organizuje konkursu na dofinansowanie wkładów własnych lub gdy dostępne środki są niewystarczające, rozwiązaniem może być zastosowanie trybu zlecania zadań publicznych na podstawie art. 19a udppiw, o ile JST ma zaplanowane środki finansowe na dane zadanie publiczne. Mimo że tryb z art. 19a przewiduje realizację zadania przez okres nie dłuższy niż 90 dni oraz limit kwotowy dotacji do 10 000 zł, a projekty dofinansowane ze środków zewnętrznych często wykraczają poza te terminy i kwota dotacji nie zawsze pozwala na pełne zabezpieczenie wkładu własnego wymaganego w projektach długoterminowych – instrument ten może pełnić funkcję uzupełniającą.
Przykłady zastosowania
Poznań
Otwarty konkurs ofert na wspieranie realizacji zadania Miasta Poznania w obszarze „Działalność na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy, w zakresie określonym w pkt. 1-32”
Wartość zadania: 100 000 zł
Terminy składania ofert: pierwszy nabór w 2025 r. – 26 maja, drugi – 14 lipca, trzeci – 15 września, czwarty – 28 października.
Konkurs na wkład własny w Poznaniu
Katowice
Otwarty konkurs ofert na wsparcie zadań publicznych skierowanych do mieszkańców Katowic oraz organizacji pozarządowych działających na terenie miasta Katowice, realizowanych w ramach programów finansowanych ze środków pochodzących spoza budżetu miasta Katowice, w części dotyczącej tzw. wkładu własnego.
Wartość zadania: 500 000 zł
Terminy składania ofert: pierwszy termin – 8 grudnia 2025 r., drugi – 5 stycznia 2026 r. Kolejne terminy w następnych miesiącach 5. dnia każdego miesiąca, jednak nie później niż do 5 października 2026 r. lub do wyczerpania środków na konkurs.
Konkurs na wkład własny w Katowicach
Gmina Krzeszowice
Dofinansowanie wkładu własnego do projektów z dziedziny kultury i sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji finansowanych spoza budżetu Gminy Krzeszowice tzw. fundusz wkładów własnych.
Wartość zadania: 10 000 zł
Terminy składania ofert: nabór trwa w trybie ciągłym w terminie od dnia ukazania się ogłoszenia (19 kwietnia 2024 r.) aż do wyczerpania środków, jednak nie później niż do 30 listopada 2024 r.
Konkurs na wkład własny w Gminie Krzeszowice
Lublin
Otwarty konkurs ofert na wsparcie zadań publicznych skierowanych do mieszkańców Lublina, organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy, działających na terenie Miasta Lublin, realizowanych przez organizacje w ramach programów finansowanych ze środków pochodzących spoza budżetu Miasta Lublin i realizowanych w latach 2026-2028.
Wartość zadania: 900 000 zł
Terminy składania ofert: pierwszy termin składania upływa 11 grudnia 2025 r. o godz. 15:30. Po upływie tego terminu oferty należy składać do 23. dnia każdego miesiąca, przy czym ostatecznym terminem jest 23 czerwca 2028 r. Jeśli 23. dzień miesiąca wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin składania ofert mija w pierwszy dzień roboczy następujący po nim.