Obszar 2. Współpraca niefinansowa przy realizacji zadań samorządu

Celem współpracy niefinansowej jest efektywne wykorzystanie zasobów lokalnych do realizacji zadań samorządu przez partnerów pozarządowych. Współpraca przy realizacji zadań w praktyce lokalnej polega zazwyczaj na łączeniu zasobów samorządu i organizacji pozarządowych. Często odbywa się w oparciu o zwyczaj i dobrą praktykę. Aby realizacja modelowej współpracy była możliwa, konieczne jest zachowanie jawności oraz partnerstwa. Dąży się do wspólnego opracowania zasad, które będą upublicznione. 

Zasoby lokalne w realizacji zadań publicznych

Samorząd powinien wspólnie z organizacjami pozarządowymi wypracować zasady korzystania z mienia komunalnego (nieruchomości i ruchomości) przy realizacji zadań publicznych. Dla realizacji zasad pomocniczości, partnerstwa i efektywności, na poziomie lokalnym powinny być określone jawne zasady zlecania zadania (wraz z lokalem na jego prowadzenie) oraz korzystania z preferencji najmu lub użyczeń w lokalu, w którym realizowane jest zadanie (w tym zasady korzystania z nieruchomości w gestii jednostek organizacyjnych, np. szkół, bibliotek, domów kultury, ośrodków sportu). Regulacje powinny również określać zasady korzystania z zasobów rzeczowych będących w gestii urzędu i jego jednostek organizacyjnych. 

Narzędzia, formy realizacji:

• Opracowane zasady korzystania z nieruchomości komunalnych (najem, użyczenie) przy realizacji zadań publicznych
• Opracowane zasady korzystania z zasobów rzeczowych (np. sprzęt, samochody) przy realizacji zadań publicznych
• Opracowane zasady korzystania z zasobów lokalnych jednostek organizacyjnych (np. szkoły, domy kultury) przy realizacji zadań publicznych

Zapewnienie dostępności w zadaniach (realizacja wymogów ustawowych)

Na poziomie lokalnym określone są jasne zasady stosowania zasady dostępności w zadaniach publicznych, w tym z jakich zasobów samorządu mogą korzystać organizacje przy realizacji zadania (np. dostępne nieruchomości, tłumacz języka migowego). 

Narzędzia, formy realizacji:

• Opracowane zasady zapewniające dostępność w realizowanych zadaniach

Działania promocyjne przy realizacji zadań publicznych

W ramach prowadzenia zadań publicznych zleconych organizacjom pozarządowym powinna obowiązywać zasada wzajemności przy realizacji obowiązków informacyjno-promocyjnych zadania. Organizacje powinny mieć możliwość korzystania na jasnych, równych zasadach z mediów będących w dyspozycji samorządu, np. z gazety, mediów społecznościowych, strony www (wydzielona zakładka, podstrona). Samorząd jest również zobligowany do informowania, kto jest wykonawcą zadania w myśl zasady partnerstwa.

Narzędzia, formy realizacji:

• Opracowane zasady realizacji działań informacyjnych przy realizacji zadań publicznych

Zespoły opiniodawczo-doradcze ds. realizacji zadań, standardy realizacji, ogłoszenia konkursowe

W celu zapewnienia realizacji zasady efektywności, jawności, uczciwej konkurencji oraz partnerstwa na poziomie samorządu, w programie współpracy powinny zostać zapisane zasady tworzenia i oceny standardów realizacji zadań publicznych. W ramach Modelu rekomendowane jest powołanie oddzielnego lub działającego w strukturze Rady Działalności Pożytku Publicznego zespołu opiniodawczego do opracowania i oceny standardów realizacji zadań publicznych. Standardy realizacji zadań powinny być dopasowane do lokalnych uwarunkowań oraz ich charakteru. W ramach modelowej współpracy rekomendowane jest opracowanie standardów dla zadań i usług, które są kluczowe dla społeczności lokalnej. Standardy lokalne nie wyłączają obowiązku stosowania standardów wynikających z przepisów prawa.

Narzędzia, formy realizacji:

• Opracowane lokalne standardy realizacji dla wybranych zadań publicznych

Komisje konkursowe z udziałem partnerów pozarządowych

W Modelu rekomendowane jest wypracowanie zasad powoływania przedstawicieli organizacji pozarządowych do wszystkich komisji ofert niezależnie od trybu zlecenia zadania. Podstawą powinny być rozwiązania ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Narzędzia, formy realizacji:

• Opracowane zasady powoływania i działania komisji konkursowych z udziałem partnerów społecznych

Współodpowiedzialność za realizację zadań

W ramach budowania modelowej współpracy przy realizacji zadań publicznych powinna obowiązywać zasada współodpowiedzialności. Oznacza ona, że samorząd, podobnie jak organizacja pozarządowa, odpowiada za realizację zadania. Odpowiedzialność samorządu odnosi się do zapewnienia odpowiedniego wsparcia na etapie naboru, realizacji i rozliczenia zadania. Strony dążą do uzyskania maksymalnych rezultatów przy posiadanych zasobach. Opis działań w tym obszarze szerzej rozwija Płaszczyzna III.

Narzędzia, formy realizacji:

• Opracowane lokalne zasady wspierania organizacji pozarządowych przy realizacji zadań, usług lokalnych (np. usługi edukacyjne, doradcze, obsługa prawna, księgowa)
• Samorząd kontraktuje usługi wspierające adekwatne do potrzeb lokalnych realizatorów zadań publicznych

Standard minimum modelowej współpracy w Obszarze 2

– Opracowane są zasady dostępu do mienia komunalnego przy realizacji zadań, w szczególności zasobów jednostek organizacyjnych (np. szkoły, ośrodki sportu, domy kultury, biblioteki). Na poziomie JST spisane są zasady w odpowiedniej formie prawnej. – Stosowana jest zasada dostępności w realizacji zadań publicznych. Na poziomie JST spisane są zasady w odpowiedniej formie prawnej. – Opracowane są zasady wspierania organizacji pozarządowych przy realizacji zadań, usług lokalnych. Na poziomie JST określone są zasady wspierania organizacji pozarządowych, wpisane w obowiązujący program współpracy.

Autorzy i autorka Obszaru 2:

Jerzy Boczoń, Fundacja RC, Sieć SPLOT

Piotr Choroś, Urząd Miasta Lublin

Mirosława Hamera, RCWIP, Sieć SPLOT