Regranting

Opis narzędzia

Regranting to tryb, który ma na celu uproszczenie realizacji zadań publicznych o niedużej wartości (art. 16a uddpiw). Jednym z wyzwań systemu dotacji na realizację zadań publicznych na poziomie lokalnym jest duże rozproszenie wsparcia, które trafia do wielu organizacji. Dotacje są nieduże (np. od 500 do 10 000 zł), a procedura stosowana przez samorząd to najczęściej konkurs. W efekcie formalna strona naboru (konkurs), oferta i zasady realizacji są bardzo rozbudowane i nieadekwatne do wysokości środków. Samorząd ma do obsługi dużą liczbę umów, a organizacje wykonują zadania według rozbudowanych procedur. Rozwiązaniem upraszczającym sytuację może być regranting.

Dzięki regrantingowi JST zamiast wybierać kilkunastu realizatorów, wyłania w drodze konkursu jedną organizację pozarządową, która pełni funkcję operatora. Operator działa w imieniu samorządu, organizuje cały proces naboru ofert, działania informacyjne, a także podpisuje i rozlicza umowy z wyłonionymi do realizacji organizacjami pozarządowymi. Kluczowe jest to, że operator powinien stosować własne, proste wzory ofert, umów i sprawozdań, co wynika z istoty narzędzia. Sam tryb wyboru organizacji jako realizatorów powinien przewidywać udział samorządu w wyborze ofert. Sposób wyboru może mieć różną formę: od składania wniosków po rozmowy z realizatorami. W efekcie, na poziomie lokalnym samorząd ma tylko jedną umowę do kontroli. Lokalne organizacje otrzymują środki na prostych zasadach. Dodatkowo operator, w ramach swoich zadań, zapewnia wsparcie merytoryczne dla organizacji na każdym etapie realizacji projektu.

Kiedy warto stosować rozwiązanie

Regranting ma na celu uproszczenie przekazywania niedużych dotacji na zadania publiczne realizowane przez lokalne organizacje pozarządowe, dla których tryb konkursowy z uddpiw jest zbyt rozbudowany. Wybrany operator nie jest zobowiązany stosować wzorów ofert z Rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu do spraw. Pożytku Publicznego. Jego rolą powinno być opracowanie prostych procedur naboru, oceny i realizacji ofert. Tryb ten rekomendowany jest szczególnie wtedy, gdy samorząd zleca nieduże zadania (np. do 10 000 zł), a ich liczba oraz konkursowe procedury obciążają znacząco pracę urzędu. Należy pamiętać, że w przypadku dotacji przekazywanych przez JST w drodze konkursu, procedury są takie same, niezależnie od tego, czy mówimy o 1 000 zł, czy o 1 mln zł. Tryb regrantingu może znacząco uprościć realizację zadań.

Korzyści dla JST

• Tryb z art. 16a upraszcza samorządowi zlecanie zadań. Zamiast kilkunastu umów, samorząd kontroluje zadanie realizowane przez jednego wykonawcę – operatora. Dodatkowo zlecanie zadań organizacjom pozarządowym odbywa się na uproszczonych zasadach, które operator opracowuje w porozumieniu z samorządem. To operator organizuje całą procedurę naboru wniosków, ich oceny, a także podpisuje umowy i przekazuje środki do organizacji pozarządowych. Całe ryzyko związane z realizacją zadania bierze na siebie operator. 
• Tryb warto stosować, gdy samorząd chce wspierać oddolną aktywność społeczną, a pojedyncze dotacje nie przekraczają np. 10 000 zł, lub gdy tworzy programy dedykowane określonym grupom odbiorców, dla których kluczem jest prosta procedura (np. inicjatywy senioralne, młodzieżowe czy aktywizujące mieszkańców).

Korzyści dla NGO

• Lokalne organizacje pozarządowe jako realizatorzy, otrzymują uproszczone zasady naboru, realizacji i rozliczenia zadań. Operator opracowuje własne wzory. Rekomendowane jest dostosowanie ich do typów zadań.
• Sam tryb wyboru ofert do realizacji może opierać się na naborze wniosków lub być połączony, np. z rozmowami z wnioskodawcami. Jest to szczególnie przydatne, jeżeli program dotacyjny kierowany jest do grup, które nie mają doświadczenia w przygotowaniu wniosków aplikacyjnych (np. seniorzy, młodzież).
• Operator dodatkowo w ramach swoich zadań prowadzi działania informacyjne, edukacyjne i wspierające, co zapewnia organizacjom wsparcie na każdym etapie realizacji zadania. Tworzy to wartość dodaną do zadania. Dobrą praktyką jest wyznaczanie przez operatora konkretnego opiekuna organizacji, co ułatwia kontakt i usprawnia wdrażanie zadań.

Wyzwania związane ze stosowaniem

Regranting wymaga wyłonienia operatora. Nie jest to typowe zadanie, którego podejmie się każda organizacja. Jego uruchomienie wymaga analizy potencjalnych realizatorów zadania. Warto porozmawiać o tym z organizacjami wspierającymi, operatorami, np. programów regrantingowych w danym województwie (operatorzy programu FIO, Programu Działaj Lokalnie itp.) oraz z Lokalnymi Grupami Działania. Dodatkowym wyzwaniem są koszty obsługi zadania przez operatora. Średnia wartość takiej usługi to ok. 20% wartości zadania. Należy jednak pamiętać, że samorząd i lokalne organizacje zyskują m.in. odciążenie pracowników samorządowych z obsługi procedury i rozliczeń dotacji, co stanowi znaczący koszt urzędu.

Dodatkowo samorząd oraz lokalne organizacje pozarządowe otrzymują od operatora wsparcie w postaci działań doradczych, informacyjnych na każdym etapie realizacji, co w praktyce standardowych konkursów jest trudne do zrealizowania przez pracowników JST.

Chociaż główne ryzyko związane z realizacją i rozliczeniem zadania spoczywa na operatorze, samorząd dokonujący wyboru może zastrzec sobie aktywny udział w wyborze realizatorów poprzez udział swoich pracowników (co jest modelem rekomendowanym). Ponadto, samorząd ma prawo kontroli realizacji zadań przez wszystkich realizatorów na każdym etapie wdrażania zadania publicznego.

Przykłady zastosowania

Gdańsk 

Uruchomiono pięć tematycznych funduszy, które są obsługiwane przez wybranych operatorów. Są to: Fundusz Sąsiedzki, Fundusz Senioralny, Fundusz Młodzieżowy, Fundusz Sportowo-Rekreacyjny, Fundusz Równości. Konkurs na operatorów został przeprowadzony w 2023 r. i określa wszystkie warunki zadania, jakie musi spełnić przyszły operator, aby pełnić tę funkcję. Zadanie jest 3-letnie. Operatorzy od kilku lat nie zmieniają się – są to dojrzałe i doświadczone organizacje, które mają dobrze wyszkoloną i kompetentną kadrę. Kwoty przeznaczone na ten cel przez miasto systematycznie rosną, co świadczy o pozytywnej ocenie jego realizacji.

Wartość zadania: w 2024, 2025 i 2026 r. – po 1 370 000 zł

Warunki konkursu na regranting w Gdańsku

Wieruszów

Celem zadania jest wspieranie projektów (mikrograntów) realizowanych przez mieszkańców gminy Wieruszów w swoim otoczeniu. Gmina wyłania operatora zgodnie z art. 16a, którego zadaniem jest wsparcie minimum 18 inicjatyw.

Wartość zadania: 100 000 zł

Mikrogranty w Wieruszowie

Powiat Wieluński

Celem zadania jest wybór operatora, który zapewni realizację minimum 32 oddolnych inicjatyw w obszarze edukacji, kultury, sportu i turystyki, a także aktywizacji lokalnych społeczności w zakresie realizacji zadań publicznych w obszarze społecznym i prozdrowotnym w 2025 r. Wartość oddolnych inicjatyw wynosi od 3 000 do 5 000 zł.

Wartość zadania: 160 000 zł

Regranting w Wieluniu

Łódź

Głównym celem zadania, na które ogłaszany jest konkurs w formule regrantingu, jest przeprowadzenie działań zmierzających do przekształcenia Łodzi w centrum wydarzeń naukowych o znaczeniu międzynarodowym, zachęcających do studiowania w Łodzi oraz propagujących osiągnięcia naukowe miasta. Wybrany operator ma wyłonić realizatorów przedsięwzięć o wartości od 5 000 do 25 000 zł. Konkurs realizowany był jako zadanie wieloletnie.

Wartość zadania: w 2023 r. – 420 000 zł, w 2024 r. – 470 000 zł
Regranting w Łodzi

Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego

Wieloletni program na lata 2026-2029 ma na celu wspieranie oddolnych inicjatyw na terenie województwa. Operator co roku wspiera inicjatywy z całego regionu.

Wartość zadania: 22 000 000 zł

Regranting w województwie zachodniopomorskim