Wsparcie współpracy organizacji pozarządowych z biznesem

Opis narzędzia

Budowanie przyjaznej, opartej na wartościach i realnych korzyściach dla mieszkańców współpracy między sektorem społecznym a komercyjnym staje się we współczesnym samorządzie nie tyle wyborem, co koniecznością. Choć może się wydawać, że angażowanie się jednostki samorządu terytorialnego w relacje NGO-biznes nie jest zadaniem priorytetowym, to postępująca tendencja do zbliżania się sektorów: publicznego, społecznego i biznesu pod kątem wartości oraz metod działania, zmienia ten obraz.

Działając wspólnie z biznesem, gmina, powiat czy województwo mogą znacznie skuteczniej odpowiadać na potrzeby społeczne, na które zasoby publiczne często okazują się niewystarczające. Narzędzie to pozwala na tworzenie synergii, w której potencjał lokalnych firm spotyka się z misyjnością i rozpoznaniem potrzeb mieszkańców, jakie wykazują organizacje pozarządowe. Ważnym elementem jest rola JST jako pośrednika i „brokera” relacji. To pośrednictwo ma ogromne znaczenie, ponieważ daje obu partnerom niezbędną wiarygodność. Często to właśnie dzięki inicjatywie urzędu organizacja pozarządowa zyskuje odwagę, by skontaktować się z firmą, a przedsiębiorca dowiaduje się, do której organizacji może się zwrócić, by skutecznie realizować swoje cele społeczne.

Jednostka samorządu pełni funkcję katalizatora:

• skraca dystans między światem biznesu a trzecim sektorem, usprawnia proces komunikacji,
• ułatwia pierwsze kroki, które bez zewnętrznego wsparcia często są najtrudniejsze do podjęcia,
• zostaje partnerem wspólnych inicjatyw, co pozwala na budowanie trwałych relacji w perspektywie wieloletniej, a nie tylko jednorazowych akcji.

Wsparcie współpracy NGO i biznesu może obejmować wiele działań:

• tworzenie przestrzeni do spotkań: organizacja spotkań sieciujących pozwala obu stronom poznać swoje potrzeby i możliwości,
• udostępnianie baz danych: tworzenie i udostępnianie NGO zestawień lokalnych firm zainteresowanych współpracą,
• wolontariat pracowniczy: kreowanie warunków do realizacji przez firmy wolontariatu, w tym kompetencyjnego, na rzecz lokalnych organizacji pozarządowych,
• dzielenie się wiedzą: wspieranie edukacji przedstawicieli obydwu sektorów na temat dobrych praktyk współpracy, możliwości, wyzwań i korzyści,
• sieciowanie instytucjonalne: budowanie mostów pomiędzy organizacjami przedsiębiorców i pracodawców a organizacjami pozarządowymi i ich federacjami.

Kiedy warto stosować rozwiązanie

Wprowadzenie narzędzia wspierania współpracy z biznesem jest szczególnie zasadne w sytuacjach, gdy:

• zasoby finansowe JST są niewystarczające, aby odpowiadać na rosnące potrzeby mieszkańców i pomysły NGO na ich zaspokojenie,
• samorząd dąży do profesjonalizacji NGO, chcąc, by przejęły one większe zadania publiczne, np. w ramach Centrum Usług Społecznych, co wymaga wsparcia rozwoju organizacji (np. procesów zarządzania),
• lokalne firmy realizują cele zrównoważonego rozwoju (ESG, CSR) i poszukują wiarygodnych, lokalnych partnerów społecznych,

• JST prowadzi aktywną politykę przyciągania inwestorów i budowania klimatu przyjaznego przedsiębiorczości (np. poprzez tworzenie Specjalnych Stref Ekonomicznych) – w takim przypadku platforma współpracy staje się elementem oferty dla biznesu, ułatwiając nowym podmiotom wejście do lokalnego systemu i tworzenie relacji z otoczeniem,
• istnieje potrzeba budowania marki gminy, powiatu, województwa poprzez współpracę partnerską z wieloma sektorami, co podnosi atrakcyjność gospodarczą regionu.

Korzyści dla JST

Główną korzyścią dla JST jest wzrost efektywności w zaspokajaniu potrzeb mieszkańców dzięki synergii potencjałów różnych sektorów. Ponadto wdrożenie tego narzędzia zapewnia:

• profesjonalizację sektora społecznego – bezpośrednie przełożenie na wyższą jakość, skuteczność i innowacyjność realizowanych zadań publicznych, wynikające z przejmowania przez NGO sprawdzonych standardów zarządzania od partnerów biznesowych,
• optymalizację wykorzystania zasobów lokalnych – efektywne łączenie kapitału finansowego, technologicznego i logistycznego biznesu z merytoryczną wiedzą organizacji pozarządowych na temat realnych potrzeb lokalnych; pozwala to na pełniejsze zagospodarowanie dostępnego know-how oraz infrastruktury (magazynów, transportu, technologii),
• zwiększenie stabilności i niezależności finansowej NGO – dywersyfikacja źródeł ich przychodów zmniejsza bezpośrednie uzależnienie od budżetu JST, tworząc bardziej odporne i samodzielne organizacje,
• wzmocnienie kapitału społecznego i wizerunku JST – pozycjonowanie samorządu jako nowoczesnego i sprawnego moderatora dialogu międzysektorowego, który potrafi skutecznie integrować różne grupy interesów wokół wspólnych celów społecznych.

Korzyści dla NGO

Wspieranie współpracy NGO z firmami daje przede wszystkim możliwość realizacji ich misji społecznej w większym stopniu, dzięki dodatkowej pomocy finansowej i rzeczowej od sektora komercyjnego, a ponadto:

• pozyskanie nie tylko środków finansowych od firm, ale także darowizn od pracowników (np. poprzez programy składki pracowniczej czy zbiórki celowe) oraz pomocy rzeczowej,
• możliwość nauki nowoczesnych metod i technik zarządzania, co pozwala na profesjonalizację działań statutowych,
• dostęp do nowoczesnych technologii, powierzchni magazynowych, logistyki czy produktów, które bezpośrednio wspierają podopiecznych organizacji,
• budowanie swojego wizerunku poprzez współpracę z rozpoznawalnymi markami biznesowymi, co ułatwia późniejsze pozyskiwanie kolejnych partnerów i darczyńców indywidualnych.

Wyzwania związane ze stosowaniem

Kształtowanie relacji pomiędzy NGO i firmami nie jest kluczowym zadaniem JST, przez co bywa pomijane w codziennej pracy urzędu ze stratą dla wszystkich stron tych relacji. Inne wyzwania wymieniono poniżej.

• Koncentracja organizacji na pozyskiwaniu środków finansowych („poszukiwanie sponsora”) prowadzi do zasypywania firm nieskoordynowanymi prośbami o wsparcie. Zadaniem JST jest tu pełnienie roli edukacyjnej i moderacyjnej – nauka tworzenia partnerstw opartych na wzajemności, co zapobiega zniechęceniu przedsiębiorców oraz ich wycofywaniu się z relacji z sektorem społecznym.
• Skuteczne wdrożenie narzędzia wymaga przełamania „silosowości” w urzędzie i ścisłej współpracy jednostek odpowiedzialnych za NGO z jednostkami ds. przedsiębiorczości, promocji czy obsługi inwestora. Osoby odpowiedzialne za współpracę z NGO wymagają wdrożenia w ten obszar współpracy.
• Wyzwaniem jest pogodzenie dynamicznego tempa działania biznesu (oczekującego szybkich efektów i raportów) z procedurami administracyjnymi i specyfiką organizacji pozarządowych.
• Budowanie wzajemnego zaufania między sektorami jest procesem długotrwałym i wymaga zaangażowania, które wykracza poza ramy czasowe jednej kadencji czy projektu.
• Wyzwaniem może być postawa roszczeniowa organizacji z jednej strony, a z drugiej – zmęczenie firm.

Przykłady zastosowania

Poznań

Poznańska Pracownia Ekonomii Społecznej „ładne rzeczy” powstała w projekcie partnerskim Fundacji Pomocy Wzajemnej Barka i Miasta Poznań. Organizuje spotkania sieciujące dla lokalnie działających NGO i firm zainteresowanych zaangażowaniem społecznym. To zadanie zlecane jest w trybie zakupu usługi.

Promocja wolontariatu pracowniczego z udziałem Urzędu Miasta Poznania 

Kraków

Otwarty konkurs ofert Miasta Krakowa na wsparcie współpracy międzysektorowej

Województwo pomorskie 

• Fundusze mikrograntowe finansowane ze środków biznesu, realizowane przez organizację pozarządową we współpracy z jednostkami samorządowymi

Forum Inicjowania Rozwoju (coroczna konferencja dotycząca współpracy trójsektorowej)