Opis narzędzia

Zamawiający (JST) może zastrzec zamówienie publiczne, które z uwagi na wartość nie podlega Prawu zamówień publicznych (obecnie to mniej niż 170 tys. zł netto). Dotyczy to spółdzielni socjalnych (art. 15a ustawy o spółdzielniach socjalnych) oraz dla podmiotów ekonomii społecznej, które mają status przedsiębiorstwa społecznego nadawany przez wojewodę (art. 26 ustawy o ekonomii społecznej). Zastrzeżenie można stosować bez względu na przedmiot zamówienia. Możliwość korzystania z obu tych rozwiązań może, ale nie musi, być przewidziana w wewnętrznych regulaminach zamawiających, ponieważ wynika z powszechnie obowiązującego prawa.

Kiedy warto stosować rozwiązanie

Zastrzeżenie powoduje, że realizacja zamówienia może nastąpić wyłącznie przez spółdzielnię socjalną lub przedsiębiorstwo społeczne. Warto je stosować, jeśli zamawiający upewni się, że istnieją podmioty, które będą w stanie je zrealizować. To rozwiązanie jest często wykorzystywane przy zlecaniu usług społecznych, które świadczone są przez przedsiębiorstwa społeczne i spółdzielnie socjalne.

Korzyści dla JST

  • Prosty sposób zlecenia zadania publicznego spółdzielni socjalnej lub przedsiębiorstwu społecznemu.
  • Ułatwienie realizacji zamówienia przez ww. podmioty.
  • Wsparcie zatrudnienia, integracji społecznej oraz zawodowej prowadzonej przez spółdzielnie socjalne i przedsiębiorstwa społeczne oraz świadczonych przez nie usług.
  • Zwiększenie szans na realizację zamówień przez wykonawców lokalnych, ponieważ większość tych podmiotów powstaje lokalnie i działa na lokalnym rynku.
  • Uzupełnienie mechanizmów dotacyjnych, w szczególności w zakresie zadań, które mogą być realizowane przez NGO w ramach działalności odpłatnej pożytku publicznego lub działalności gospodarczej.
  • Możliwość wykorzystania obu rozwiązań w ramach procedury mikrozakupów.

Korzyści dla NGO

Organizacje pozarządowe, posiadające status przedsiębiorstwa społecznego, mają ułatwiony dostęp do realizacji zamówień publicznych o wartości poniżej 170 tys. zł netto. Łatwiejszy dostęp mają także spółdzielnie socjalne, które mogą być prowadzone przez NGO.

Wyzwania związane ze stosowaniem

Zastosowanie zastrzeżenia powoduje, że o realizację zamówienia ubiegać się mogą jedynie spółdzielnie socjalne lub przedsiębiorstwa społeczne. Nie ogranicza to terytorialnego dostępu do zamówienia. Oznacza to, że oferentami mogą być podmioty spoza terenu gminy, powiatu czy województwa. Należy także pamiętać, że tego typu zamówienia publiczne mogą być realizowane jedynie w ramach działalności odpłatnej pożytku publicznego lub działalności gospodarczej.

Przykłady zastosowania